3-1-1- مواد ووسائل مورد نیاز44
3-2- روش کار45
3-2-1- آماده سازی نمونه45
3-2-2- آماده سازی محلول های موجود در کیت45
3-3- روش تعیین باقیمانده آنتی بیوتیک کلرامفنیکل درنمونه های گوشت مرغ46
3-3-1- مواد ووسائل مورد نیاز46
3-3-2- روش کار47
3-3-2-1- آماده سازی نمونه47
3-4- نحوه نمونه برداری49
3-5-بررسی فرایند انجماد49
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل نتایج
فصل پنجم: نتیجه گیری
5-1- نتیجه گیری60
5-2- نکات قابل توجه جهت پیشگیری از حضور باقیمانده آنتی بیوتیکی در گوشت60
5-3- پیشنهادات61
فهرست منابع62

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

چکیده انگلیسی70
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 1-1: زمان پرهیز از مصرف برخی داروهای مورد استفاده در طیور20
جدول 2-1: برخی اثرات جانبی در اثر باقی مانده های آنتی بیوتیکی23
جدول 4-1: نتایج بقایای آنتی بیوتیک کلرامفنیکل52
جدول 4-2: نتایج بقایای آنتی بیوتیک جنتامایسین52
جدول 4-3: میانگین قبل و بعد از انجماد نمونه های آلوده58
جدول 4-4: نتایج تاثیر فرایند انجماد برباقیمانده جنتامایسین58
جدول4-5: نتایج تاثیر فرایند انجماد برباقیمانده کلرامفنیکل58
فهرست نمودار
عنوان صفحه
نمودار 3-1: منحنی کالیبراسیون جنتامایسین46
نمودار 3-2: منحنی کالیبراسیون کلرامفنیکل48
نمودار4-1: مقادیر آنتی بیوتیک جنتامایسین در نمونه های آلوده شهرستان سمنان53
نمودار 4-2: مقادیر آنتی بیوتیک جنتامایسین در نمونه های آلوده شهرستان گرمسار53
نمودار 4-3: مقادیر آنتی بیوتیک جنتامایسین در نمونه های آلوده شهرستان دامغان54
نمودار 4-4: مقادیر آنتی بیوتیک کلرامفنیکل در نمونه های آلوده شهرستان سمنان54
نمودار 4-5: مقادیر آنتی بیوتیک کلرامفنیکل در نمونه های آلوده شهرستان گرمسار55
نمودار4-6: مقادیر آنتی بیوتیک کلرامفنیکل در نمونه های آلوده شهرستان دامغان55
نمودار 4-7: درصد آلودگی نمونه ها به آنتی بیوتیک جنتامایسین56
نمودار 4-8: درصد آلودگی نمونه ها به آنتی بیوتیک کلرامفنیکل56
نمودار 4-9: درصد آلودگی نمونه ها به آنتی بیوتیک کلرامفنیکل و جنتامایسین57
چکیده
آنتی بیوتیک ها از جمله داروهایی هستند که به فراوانی در حیوانات مزرعه مورد مصرف قرار می گیرند. از این داروها علاوه بر درمان، در جهت افزایش رشد نیز استفاده می شود و به جهت ارتباط این قضیه با مسائل اقتصادی متاسفانه میزان مصرف این مواد بیش از مقادیر توصیه شده است. دریافت مداوم آنتی بیوتیک ها در جیره ی غذایی می تواند از جنبه های مختلف، بهداشت عمومی را تهدید کند. ایجاد مقاومت آنتی بیوتیکی و متعاقب آن بروز مشکلات جدی در درمان بیماری ها حساسیت های ناشی از مصرف فرآورده های دامی حاوی آنتی بیوتیک و از بین رفتن فلور باکتریایی دستگاه گوارش از عوارض بقایای آنتی بیوتیک در غذاست. کلرامفنیکل آنتی بیوتیک وسیع الطیفی است که علاوه بر اثرات فوق، سبب تضعیف مغز استخوان و یک نوع کم خونی آپلاستیک کشنده نادر می شود. طبق شواهد موجود بنا به روند غیر قانونی مصرف آنتی بیوتیک کلرامفنیکل و استفاده نادرست از جنتامایسین در مزارع، بررسی بقایای آنها ضروری است. باتوجه به عوارض جدی ناشی از باقیمانده های آنتی بیوتیک در مواد غذایی هدف از انجام این تحقیق بررسی گوشت مرغ توزیع شده در سطح شهرستانهای سمنان، گرمسار و دامغان از نظر حضور یا عدم حضور باقیمانده آنتی بیوتیک های کلرامفنیکل و جنتامایسین و بررسی اثر فرایند انجماد برمیزان بقایای آنتی بیوتیک هادر نمونه های آلوده می باشد. اساس کار تحقیق، استفاده از دستگاه الایزا ریدر 1می باشد. از تعداد170 نمونه خام ) ران وسینه مرغ) مورد بررسی درسه شهرستان سمنان، گرمسار و دامغان، 47 نمونه ( معادل 6/27درصد) آلوده به کلرامفنیکل و59 نمونه (معادل 7/34درصد) آلوده به جنتامایسین گزارش شدند که از این تعداد،25 نمونه آلوده به کلرامفنیکل و30 نمونه آلوده به جنتامایسین را به صورت تصادفی انتخاب و به مدت یک هفته تحت تاثیر فرایند انجماد (20- درجه سانتی گراد) قرار داده ونمونه ها مجددا مورد آزمایش قرارداده شد و نتایج نشان داد که کاهش معنی داری بین میزان بقایای آنتی بیوتیک، قبل و بعد از انجماد وجود دارد. لازم به ذکر است، در زمان انجام پروژه به دلیل عدم دسترسی به دو کیت آنتی بیوتیک استرپتومایسین و فورازولیدون ، آزمایشات مورد نظر انجام نشد.
واژگان کلیدی: آنتی بیوتیک، کلرامفنیکل، جنتامایسین، بقایای دارویی، گوشت طیور، دستگاه الایزا

فصل اول
کلیات
مقدمه
1-1.بیان مسئله
امروزه داروهای دامی بصورت گسترده در حیوانات مورد مصرف غذا جهت درمان و پیشگیری استفاده می شوند. مصرف این داروها علاوه بر اثرات درمانی مطلوب و یا حتی اثرات سوء جانبی در حیوان مورد معالجه، به صورت غیر مستقیم می تواند بهداشت عمومی جامعه را تحت تاثیر خود قرار دهد. آنتی بیوتیکها نیز از این قاعده مستثنی نیستند و از جمله داروهایی هستند که به فراوانی در حیوانات مزرعه مورد استفاده قرار می گیرند و از این داروها علاوه بر درمان در اکثر موارد جهت افزایش رشد استفاده می گردد. از آنجا که این مسئله ارتباط تنگاتنگی با جنبه های اقتصادی پرورش دارد متاسفانه امروزه مصرف این مواد بیش از مقادیر توصیه شده می باشد.
دریافت مداوم آنتی بیوتیکها در جیره غذایی می تواند از جنبه های مختلف، بهداشت عمومی را تهدید کند. نظیرایجاد مقاومت آنتی بیوتیکی در انسان، حساسیت های ناشی از مصرف فرآورده های دامی، از بین رفتن فلور باکتریایی دستگاه گوارش و عواقب پس از آن می باشد. ( ولارد2،1994)
کلرامفنیکل داروی وسیع الطیفی است که علاوه بر اثرات سوء یاد شده سبب تضعیف مغز استخوان و نیز یک نوع کم خونی آپلاستیک کشنده البته نادر می گردد و مصرف آن در بسیاری از کشورها از جمله ایران در حیوانات مورد مصرف غذا ممنوع است. (فقیهی، 1372)

1-2.ضرورت انجام تحقیق
بر اساس شواهد بدست آمده از الگوی مصرف دارو بخصوص در صنعت طیور، در بسیاری از مرغداریها بصورت غیر قانونی از این آنتی بیوتیک ها استفاده می شود که این امر لزوم بررسی و تعیین مقدار باقیمانده این آنتی بیوتیکها در گوشت طیور را آشکار می سازد.

1-3. مروری بر دارو درمانی و پیشگیری دارویی در حیوانات
دارو3ماده ای است که برای درمان و یا پیشگیری از بیماریهای انسان و حیوان بکار می رودو ممکن است ازمنابع مختلفی مانند منابع حیوانی، گیاهی، معدنی و داروهای صناعی تهیه شود.
* منابع حیوانی، در درمان شناسی دارای اهمیت زیادی بوده و معمولا آنها را از غدد و اعضاء مختلف حیوانات بدست می آورند مانند غده تیروئید که از گوسفند بدست آورده و سپس نسوج اضافه و چربی آنرا جدا ساخته و خشک می نمایند و بصورت قرص در درمان نارسائی غدد تیروئید در اختیار بیماران قرار می دهند. هورمون انسولین مثال دیگری از داروهای ایندسته می باشد. انسولین را از لوزالمعده حیواناتی نظیر گوسفند، خوک و گاو بدست می آورند که برای کنترل و درمان بیماری قند بکار می رود.
* داروهای گیاهی معمولا از قسمت های مختلف گیاهان دارویی مانند ریشه، پوست، برگ، گل و دانه تهیه می شوند. روغن کرچک که از دانه های بید انجیل استخراج می شود بعنوان مسهل مصرف می گردد.
* داروهای معدنی شامل املاح فلزات و شبه فلزات می شود که معمولا بصورت اسیدها و بازها و یا املاح بکار می روند مثال اسید کلروهیدریک رقیق شده را که یک داروی معدنی است در موارد اختلالات هضمی مربوط یه کمبود ترشح اسید کلروهیدریک معده مصرف می شود. سولفات سدیم و سولفات منیزیم که بعنوان ملین و یا مسهل بکار می روند نمونه های دیگری از داروهای معدنی هستند.
* داروهای صناعی(سینتتیک)، از ترکیبات آلی یا معدنی و یا مجموعه ای از این دو هستند که بطور مصنوعی از ترکیب شدن چند عنصر یا مواد مختلف با یکدیگردر آزمایشگاهها توسط شیمیست تهیه می گردند. تعدادی زیادی از داروهائی که امروزه در درمان بیماریها بکار می روند از قبیل کورتیزون، سولفونامیدها، داروهای ضد انعقاد می باشند.(قفقازی،1370)
مدت هاست مصرف داروهای مختلف در پرورش گله های گوشتی عمومیت بسیاری یافته است. این در حالی است که در موارد زیادی ضرورت کافی برای مصرف دارو وجود ندارد و در موارد بسیاری نیز داروی مناسبی انتخاب نمی شود. مهم ترین عواملی که توجه به آنها برای دستیابی به نتیجه مطلوب از مصرف داروها ضروری به شمار می رود عبارتند از :
الف) شناخت کافی از ماهیت ارگانیسم های ایجاد کننده بیماری و شرایط لازم برای بروز آنها
ب) آشنایی با سنینی که بیشترین حساسیت میزبان نسبت به رخداد بیماری وجود دارد.
ج) اطلاع از راههای صحیح انتخاب داروی مناسب
د) لزوم رعایت غلظت و دوره مصرف دارو
ه) آگاهی از تاثیر پذیری داروها از یکدیگر و از شرایط
مصرف بی قاعده و غیر اصولی انواع مختلف دارو بدون رعایت غلظت و مدت زمان کافی برای تاثیر آنها علاوه برهزینه هنگفتی که بیهوده به هدر می رود می تواند عواقب وخیمی نیز برای گله تحت درمان و حتی صنعت طیور و سلامت انسان و محیط زیست به دنبال داشته باشد. ظهور میکروارگانیسم های مقاوم به دارو به شکل جمعیت های مناسب را می توان از بدترین عواقب مصرف نادرست دارو نسبت داد. طبیعتا مصرف دارو مستلزم صرف هزینه بوده و متابولیسم آن در بدن نیز در بسیاری از موارد با عوارض مختلفی همراه است.همچنین همانطور که گفته شد مصرف دارو به خصوص در مواردی که به طور صحیحی مدیریت نشود می تواند ناخواسته شرایط را برای غلبه سویه های مقاوم و در دراز مدت شکل گیری جمعیت های مقاوم فراهم نماید. اما با وجود همه این نقاظ ضعف خیلی از مواقع استفاده از دارو ضروری بوده و در کوتاه مدت صرف نظر کردن از آن عملا غیر اقتصادی می باشد. استفاده از دارو در پرورش جوجه های گوشتی ممکن است با سه هدف اصلی انجام شود. یکی به منظور تحریک رشد دیگری با هدف درمان بیماری هایی که با مصرف دارو بهبود یافته و یا از پیچیده شدن مشکلات ناشی از آنها جلوگیری می شود و بالاخره به منظور پیشگیری از امراضی که ویژگی های لازم جهت به کاربردن دارو با هدف پیشگیری را دارا هستند کاربرد دارد.
برای هدف اول با ایرادات متعددی مواجه بوده و امروزه به دلیل فرآوری و عرضه محصولات طبیعی جایگزین، تقریبا منتفی گردیده است اما سودجستن از دارو به منظور پیشگیری یا درمان برخی بیماری ها کماکان ادامه دارد.
استفاده از دارو بایستی تنها به عنوان وسیله ای برای مدیریت رخداد بیماری مورد استفاده قرار گیرد و هرگز به عنوان عاملی برای رفع نقاط ضعف مدیریت و تغذیه به آن نگریسته نشود. نسبت به رفع این نقاط ضعف لازم است در جای خود اقدام گردد. از آنجا که پیشگیری از بیماری ها عموما موثرتر و اقتصادی تر از درمان آنها می باشد به کارگیری همه عوامل موثر در دستیابی به اهداف پیشگیری ضروری خواهد بود. در حقیقت برای نیل به هدف سوم( پیشگیری)، از دارو در صورت لزوم به عنوان ابزاری در کنار سایر اقدامات و تمهیدات اندیشیده شده استفاده می شود. به همان ترتیب که سایر عوامل دخیل در امر پیشگیری زمانی موثر واقع می شوند که صحیح مدیریت شوند. به کارگیری دارو با هدف پیشگیری نیز نیازمند داشتن اطلاعات ضروری به منظور مدیریت صحیح است.
به دلیل نقاط ضعف متعددی که می توان برای مصرف دارو بر شمرد امروزه توجه به استفاده از عوامل و یا موادی معطوف گردیده است که بدون محدودیت های مصرف دارو بتوانند در مدیریت پیشگیری از بیماری ها به کار گرفته شوند. زیست درمان ها و پری بیوتیک ها از مهمترین این موارد هستند.
آگاهی کافی از خواص فارماکودینامیک، راههای تجویز، عوارض جانبی ضروری است تا از تجویز بیهوده و نابجای داروها پیشگیری شود، نیروی اقتصادی به هدر نرود، عوارض دارویی ایجاد نشود، مقاومت باکتریایی بوجود نیاید و بیماری بطور کامل بهبود یابد و مسئله ای بعنوان باقیمانده های دارویی که به میزان کم و بطور مداوم وارد بدن انسان می شوند، مطرح نگردد.
برای دستیابی به نتیجه ی مطلوب از یک برنامه پیشگیری دارویی، پیش از هر چیز شناخت کافی از عوامل بیماری زایی که دارو در جهت پیشگیری از عواقب آنها مصرف می گردد ضرورت دارد. بدیهی است به همراه شناخت دقیق ماهیت جرم بیماری زا، اشراف کامل بر خصوصیات داروهای موجود و در دسترس از حیث کیفیت تاثیر، عواقب مصرف، تاثیر پذیری آنها از داروهای دیگر و از سایر مواد و عوامل و شرایط، قیمت آنها و تاثیر آنها بر سلامت محصول کاملا ضروری است.
در کنار اطلاعات مربوط به ماهیت جرم بیماریزا و خصوصیات داروهای در دسترس، اطلاع دقیق از شرایط حاکم بر گله و بکارگیری توام سایر طرق پیشگیری از بیماری ها که بر مصرف دارو به این منظور ارجحیت دارند، نیز از عوامل تعیین کننده یک برنامه پیشگیری به حساب می آیند.
احتمالا می توان وجود پنج خصوصیت در بیماری را به عنوان خصائص کمک کننده در امر تصمیم گیری برای پیشگیری دارویی از آن پیشنهاد کرد.
اولین خصوصیت این است که بیماری به طور مکرر و مستمر در دوره های متوالی پرورش اتفاق افتاده و مصرف دارو به عنوان درمان را در پی داشته است. چنانچه بیماری به دلیل ضعف در مدیریت ارکان پرورش رخ می دهد نباید و نمی توان با مصرف دارو از وقوع آن پیشگیری نمود.
ویژگی دوم، وجود شرایطی است که امکان پیش بینی قریب به یقین وقوع بیماری در روزهای آینده را فراهم کند، مثلا عامل بیماری زا همراه جوجه باشد و شرایط خاص پرورش بویژه وقوع اتفاقات ناخواسته موجبات فعالیت آن و ایجاد بیماری را فراهم کند.
خصوصیت سوم، توان بیماری در ایجاد خسارات اقتصادی قابل توجه است به گونه ای که هزینه ی مصرف دارو برای پیشگیری از آن را به آسانی توجیه نماید.
ویژگی چهارم، وجود خطری است که بیماری در صورت وقوع با ایجاد شرایط مناسب برای بروز بیماری های دیگر در بردارد. این بیماری ها ممکن است فاقد هر گونه درمانی بوده و دوره پرورش را عملا با شکست مواجه سازند. و در نهایت ویژگی پنجم عدم کارآیی قطعی زیست درمان ها در پیشگیری از بیماری ها در شرایط مورد نظر است. (صدر زاده،1387)

1-4. داروها و هورمون های مصرفی در حیوانات
1-4-1.داروهای کوکسیدیوستاتیک
این داروها در مرغداریها علاوه بر درمان جهت پیشگیری و جلوگیری از عفونت تازه مصرف می گردندو از آنجا که بیماری کوکسیدیوز به صورت مزمن صرفا مربوط به یک یا چند مرغ نبوده و یک زمان مزمن در تمام گله محسوب می گردد کاربرد داورهای فوق بویژه در جلوگیری از عفونت جدید بسیار موثر می باشد. استفاده از داروهای کوکسیدیوستاتیک به عنوان پیشگیری و افزودن آنها به غذای طیور موجب رسوب باقی مانده آنها در گوشت و تخم مرغ می گردد و به همین جهت کلیه داروهای فوق که در کشورهای عضو بازار مشترک اروپا مورد مصرف قرار می گیرند ملزم به دارا بودن برچسب مبنی بر مشخص بودن زمان قطع دارو می باشند. زمان فوق عبارت است از مدت زمانی که طی آن متابولیت های سمی داروها از بین رفته و یا اینکه به متابولیتهای غیر سمی تبدیل شده اند.

1-4-2. داروهای تیرئوستاتیک
این داروها به علت پایین آوردن میزان فعالیت غدد تیروئید مانع از سوخت و ساز کامل در بدن دامها شده و وزن آنها را بالا می برند و اغلب در پرواربندی ها به صورت بی رویه ای مورد مصرف قرار می گیرند. رسوبات و باقی مانده این مواد در گوشت وجود دارد. اگر چه هنوز مشخص نشده است که این باقی مانده چه زیانی می توانند برای مصرف کنندگان ایجاد نمایند، ولی آنچه که مسلم است درصد آب لاشه های حاصل از کشتار دامهایی که تیروستاتیک ها را مصرف نموده اند بسیار بالا می رود و کیفیت خوراکی چنین گوشتی پایین آمده ضمنا خیلی سریع فسادپذیر می باشند. به همین دلیل در بسیاری از ممالک مانند آلمان مصرف داروهای فوق به عنوان افزایش دهنده وزن ممنوع می باشد و صرفا جهت درمان مجاز می باشد.( رکنی، 1375 )
1-4-3.داروهای آرام بخش
این داروها که جهت آرام بخشیدن به دامها در هنگام معالجات مختلف و جراحی ها در دامپزشکی مورد مصرف قرار می گیرند و در بسیاری از مواقع نیز جهت سهولت حمل و نقل دامها به سوی کشتارگاهها، جلوگیری از استرس دامها و نهایتا به خاطر پایین آوردن میزان ضایعات و جلوگیری از پایین آمدن ذخایر گلیکوژن مورد مصرف قرار می گیرند. از آنجا که رسوبات Tranquitizer بستگی به نوع دارو بین 16 تا 24 ساعت در گوشت و دستگاههای مختلف بدن باقی می مانند در صورتی که زمان استراحت قبل از کشتار مراعات نگردد، می توانند مضراتی را برای انسانهای مصرف کننده چنین گوشتهایی ایجاد نمایند. متاسفانه کنترل آن از نظر بهداشت مواد غذایی ( گوشت ) میسر نمی باشد.

1-4-4. هورمون ها
برخی از هورمونها به عنوان محرک متابولیسم و بالا برنده وزن در بسیاری از دامداری ها و مرغداری ها مورد مصرف قرار می گیرند و باقیمانده آنها در گوشت موجب اختلالاتی در انسان می گردد. خطرناکترین آنها دی اتیل استیا بسترول می باشد که در پرواربندی گوساله ها بکار گرفته شده و سرطان زایی آن به ثبوت رسیده است. در بسیاری از ممالک پیشرفته ضمن بازرسی بهداشتی گوشت در کشتارگاهها نمونه هایی نیز به صورت اتفاقی برداشته شده و طبق روشهای متداول فعلی مانند کروماتوگرافی لایه نازک و رادیو ایمونولوژیک نوع و میزان باقی مانده هورمونها در گوشت را اندازه گیری و با استاندارد مقایسه می نمایند. در این اواخر به علت خطرات ناشی از باقیمانده هورمونها و حمایت از مصرف کنندگان در قضاوتها سختگیری های لازم بعمل می آید.

1-4-5.آنتی بیوتیک ها
هر ماده شیمیایی تولید شده توسط باکتری که قادر به توقف رشد و انهدام باکتریهای دیگر باشد آنتی بیوتیک نامیده می شود.
واکسماری4 در سال 1944 همزمان با کشف استرپتومایسین آنتی بیوتیک را تعریف کرد ولی چون این تعریف نه از نظر منشاء و نه از نظر وسعت گویا نبود لذا تورپین5 و ولو 6 در سال 1957 تعریف جامع زیر را مطرح نمودند:
آنتی بیوتیک ماده شیمیایی تولید شده توسط یک موجود زنده ذره بینی(اعم از باکتری، کپک، قارچ) یا ساخته شده به طریقه مصنوعی که با ضریب درمانی بالا و اثر اختصاصی، موجب وقفه در پدیده های حیاتی موجود زنده دیگر(باکتری، ویروس، انگلهای تک یا چند سلولی) می شود.
پائولرلیچ7 و هاتا 8 در سال 1907 طی تحقیقاتشان سالوارسان را که یک ماده آرسنیکی ساختگی بود که علیه ترپیانوزومها و اسپیروکت و ترپونما پالیدوم بسیار مؤثر است، کشف نمودند.
این ماده در سال 1910 به طب بالینی معرفی گردید و لذا آغاز شیمی درمانی جدید بنا نهاده شد. از آن پس در بین محققان کوشش و جدیت خستگی ناپذیری به منظور کشف ترکیبات شیمیایی جدیدی که بتوان با آنها علیه عوامل بیماریزا مبارزه نمود ارائه داشت. در سال 1928 الکساندرفلمینگ مشاهده کرد که قارچ پنی سیلین نوتاتوم از رشد استافیلوکوک موجود در محیط کشت جلوگیری نموده است. در سال 1940 طوری و همکارانش موفق به جدا نمودن پودر قهوه ای رنگ و ناخالص پنی سیلین شدند.
از زمان کشف پنی سیلین بعنوان اولین آنتی بیوتیک واقعی به اینطرف، کوشش فراوانی درجهت شناخت و ساخت آنتی بیوتیکها بعمل آمده است. پس از کشف پنی سیلین و سایر آنتی بیوتیکها که از قارچهای مختلف تهیه می شوند به نظر می رسد که بیماریهای عفونی به کلی مغلوب شده ولی مدتی طول نکشید که مسئله بزرگ مورد بحث امروز یعنی پیدایش گونه های مقاوم بوجود آمد این موضوع توجه داروسازان را به سوی مواد شیمیایی ضد باکتریایی معطوف نمود.

1-4-5-1.انواع آنتی بیوتیک وکاربردآنها
* پنی سیلینها
از موثرترین و مفیدترین داروهای ضدمیکروبی به شمار می آیند. پنی سیلینها درگروه بتالاکتامینها قرار دارند.
* آمپی سیلین
برروی باکتری های گرم مثبت وگرم منفی موثرمی باشد. دردام های بزرگ درمعالجه عفونت های روده حاصل از اشرشیاکلی و سالمونلا و همچنین ذات الریه دارای ارزش زیادی است .
* آموکسی سیلین
خیلی به آمپی سیلین نزدیک است و موارد مصرف آن در دام های بزرگ نظیر آمپی سیلین می باشد .
* آمینوگلیکوزیدها
ازگروه آمینوگلیکوزیدها داروهایی که مورد استعمال زیادی در درمان دام های بزرگ دارند عبارتند از: استرپتومایسین، دی هیدرواسترپتومایسین، نئومایسین، کانامایسین، جنتامایسین، پارومومایسین و آمیکاسین می باشد. در بین این گروه استرپتومایسین از همه مصرف بیشتری داشت ولی دراثر پیدایش مقاومت در برابر آن سایر داروهای این گروه به طور روز افزونی مورد استفاده قرار گرفته اند. داروهای این گروه برروی ریبوزوم میکروب اثر می نماید ومانع ساختن پروتئین ها می شوند.طیف فعالیت آنها بیشتر برروی باکتری های گرم منفی می باشد. عمده ترین مصرف داروهای این گروه درمان عفونت روده ای حاصل از باکتری های گرم منفی در دام های جوان و خوک می باشد. آمینوگلیکوزیدها دارای خاصیت کاهش کلسیم خون نیز می باشد. بنابراین نباید آنها را درگاوان شیری آبستن نزدیک به زایمان تجویز نمود.
* کانامایسین
کانامایسین علیه میکروبهای گرم منفی موثر بوده و در درمان ورم پستان گاو وگوسفند دراثر استرپتوکوک واستافیلوکوک و کلی با سیل ایجاد می شود مصرف می گردد.

* جنتامایسین

جنتامایسین در بدن متابلیزه نمی شود و بدون تغییر از کلیه دفع می گردد هیچ کاهشی در میزان فعالیت ضد میکروبی آنها در کل بافتهای قابل مصرف و شیروجود ندارد و علیه باکتری گرم منفی مانند اثریشیا کلی بکار می رود و همچنین در عفونتهای ریوی، پوست، معده و روده مورد استفاده قرار می گیرد.

فرمول ساختمانی جنتامایسین

* ماکرولیدها
درگروه ماکرولیدها آنتی بیوتیک هایی نظیراریترومایسین، الاندومایسین، اسپیرامایسین،تیلوزین، کاربامایسین قرار دارد که دربین آنها اریترومایسین، اسپیرامایسین و تیلوزین بیشتر در دام های بزرگ مورد استفاده قرار می گیرد. طرز عمل آنها جلوگیری از ساخته شدن پروتیئن هاست. این داروها بیشتر برروی باکتری های گرم مثبت از جمله استرپتوکوک، استافیلوکوک، کورینه باکتریوم موثر است. برای درمان اسهال خونی خوک و معالجه بیماری های تنفسی نیز باارزش می باشند. بیشترین مقدار دارو درکبد تجزیه می گردد و این دارو ازطریق صفرا، ادرار و مدفوع دفع می شوند. آلوده شدن جیره غذایی گاوان با آنتی بیوتیک های گروه ماکرولید ممکن است موجب بروز بی اشتهائی، اسهال وکاهش شدید شیر شود.
* اریترومایسین
اریترومایسین با اختلال درکار سنتز پروتئین سلولی از رشد میکروارگانسیم ها جلوگیری به عمل آورده، در درمان بیماری های اولیه و ثانویه میکروبی مانند سینوزیت و عفونت های دستگاه ادراری استفاده می شود.
* تتراسیکلین ها
چهار دارو از گروه تتراسیکلین ها دردامهای بزرگ به کار می رود عبارتند از: تتراسیکلین، اکسی تتراسیکلین، کلرتتراسیکلین، رولی تتراسیکلین علاوه براینها از دمتیل کلر تتراسیکلین، متاسیکلین، روکسی سیکلین، مینو سیکلین نیز استفاده می شود.
* کلیستین
این دارو قادر به از بین بردن اجرام میکروسکوپی درهر دومرحله رشد و سکون می باشد. جهت درمان عفونت های روده ای و گوارشی به کار برده می شود.
* استرپتومایسین سولفات
علیه باکتری های گرم منفی می باشد. این دارو علیه عفونتهای ایجادشده به وسیله میکروبهای گرم منفی به خصوص عفونت های مخلوط مانند عفونت های دستگاه تنفس، عفونتهای معدی، روده ای، دستگاه ادراری تجویز می شود.
* فورازولیدون
فوروازولیدون، ازدسته آنتی بیوتیکها می باشد که به شکل پودر کریستاله زرد رنگ بوده وعلیه گونه های سالمونلا، عامل عفونی لوله گوارش مؤثرمی باشد. فوروازولیدون در جوجه ها و بوقلمون برای کنترل عفونتهای مختلف لوله گوارش بکار رفته است. این دارو در درمان تورم باکتریایی روده، اسهال و ژیاردیوز مصرف می شود. فوروازولیدون در پیشگیری کوکسیدیوز در جوجه نیزمؤثر می باشد.
* ویرجینامایسین
بر روی باکتری های گرم مثبت اثر دارد با تکثیر میکروبها جدار روده ضخیم میگردد که ویرجینامایسین با جلوگیری از سنتز پروتئین باعث بهبود وضعیت جدار روده می گردد. موجب نقصان درتولید اسید لاکتیک، اسید چرب فرار و آمونیاک توسط میکروبها شده و درنتیجه از اثرات سمی آنها می کاهد، به منظور افزایش قدرت باروری تخم مرغ های جوجه کشی و افزایش قدرت تولید گوشت و تخم مرغ بکار می رود.
* نئومایسین سولفات
در درمان و کنترل اسهالهای میکروبی، کنترل و درمان عفونتهای باکتریایی داخل رحمی و نیز در پیشگیری عفونتهای بعد از زایمان موثر است.
* اکسی تتراسایکلین
در عفونتهای گوارشی از قبیل اسهال سفید جوجه ها ناشی از سالمونلاپلوردم، پیشگیری از کاهش میزان گوشت و تخم مرغ درمواقع استرس استفاده می شود.
* تتراسایکلین
سنتز پروتئین های میکروبی را از طریق ایجاد وقفه دراتصال TRNA باردار به ریبوزوم میکروبی مهار می کند بدین ترتیب مانع ورود اسید آمینه جدید به زنجیره پپتدی تولید شده است. در عفونت های باکتریایی مخصوصا عفونت های دستگاه تنفسی و عفونت های دستگاه گوارش مانند آنتریت و سپتی سمی های حاصل ازباکتری های گرم منفی و گرم مثبت به کار می رود. (چارقچی، 1386)

* نیتروفوران ها
دسته ای از ترکیبات ضد باکتریایی ساختگی هستند که بسیاری از گونه های باکتریایی نسبت به آنها کاملا حساس باقی می مانند. اولین بار در سال 1944 پس از مطالعات وسیع دود9 و استلمان10 مورد استفاده درمانی پیدا نمود. فورفورال منشاء سنتز مشتقات مختلف فوران و نیتروفوران بوده که از چوب ذرت وپوست جو دوسر به مقدار قابل توجهی بدست می آیدو برای اولین بار توسط دوبرینر11 در سال 1832 ضمن مطالعه روی تقطیر قندها کشف شد. نیتروفوران ها آنتی بیوتیک های وسیع الطیفی هستند که چندی است به علت سرطانزایی از چرخه مصرف در حیوانات مورد مصرف غذایی در انسان حذف شده اند.
مشتقات نیتروفوران نیزدارای خواص ضد باکتریایی می باشند آنها فراورده های جانشینی فوران هستند بطورعمده علیه باکتریهای گرم منفی بکار می رود ولی روی باکتریهای گرم مثبت نیز تاثیر دارند بعلاوه آنها بعنوان داروهای ضد قارچ و ضد انگل نیز بکار برده شده اند .
* کلرامفنیکل
کلرامفنیکل آنتی بیوتیکی وسیع الطیف است که در سگ و گربه، پرندگان و اسب علیه عفونتهای تنفسی، سیستم اعصاب مرکزی، چشم، عفونتهای باکتریایی بی هوازی و سالمونلا موثر است.
باکتری های هموفیلوس آنفولانزا و نیسریا مننژیتیس فوق العاده به این آنتی بیوتیک حساس هستند. (ادیب، 1368)
کلرامفنیکل به نام های کلرومایسین یا تیفومایستین نیز خوانده می شود برای نخستین بار در سال 1947 از محیط کشت استرپتوماسیز ونزوئلا بدست آمد و در سال 1949 سنتز گردید. در همین سال وارد بازار شد و با ظهور آنتی بیوتیک های موثر از اهمیت آن کم شده و امروزه تنها به ندرت و آن هم فقط درکشورهای در حال توسعه استفاده می شود.
به علت وسعت اثر ضد میکروبی وسیع و فقدان مسمومیت ظاهری بین سالهای 1948 و 1951 بصورت بی رویه مصرف گردید. تخمین زده شد که کلرامفنیکل در بیش از هشت میلیون نفر از مردم برای ناراحتی های مختصر یا بیماری های تنفسی (معمولا ویروسی) مصرف شده است. این مصرف نامناسب منجر به موجی از موارد آنمی آپلاستیک شد که در مقابل منجر به حذف یک داروی موثر گردید.
کلرامفنیکل آنتی بیوتیکی است با طیف عمل سریع، به خاطر همین ویژگی و قیمت متوسط آن در دامپزشکی خیلی مورد استفاده قرار می گرفت.

کلرامفنیکل دارای سه عیب می باشد :
1- به سرعت در بدن غیر فعال می شودو تزریق آن باید هر6 ساعت تجدید شود.
2- مدت انتظار بعد از تجویز بسیار طولانی است. (یک ماه برای گوشت )
3- درگاوهای شیری درحال تولید غیر قابل مصرف است.
قدرت نفوذ آن دربافتها عالی است. این دارو از طریق تزریق برای معالجه بیماری های عفونی مختلف به کار برده اند. همچنین به طور موضعی به ویژه برای درمان عفونت های چشم و پوست و گاهی گندیدگی سم گوسفندان مصرف گردیده است البته به کاربردن این دارو در دامهاو طیور ممنوع شده است.
باکتری هایی که در خون و ادرار توسط این آنتی بیوتیک کشته و یا رشدشان مهار می شود عبارتند از :
استافیلوکوکوس اورنوس، استرپتوکوکوس پیوژنز، شیگلا پارا دیسانتریا، سودوموناس آئروجینوزا، بروسلا، آئروباکتر آنروژنز، استورلا تولارنسیس، اشریشیاکلای، پروتئوس و ولگاریس، سالمونلا، باسیلوس آنتراسیس، کورینه باکتریوم پیوژنز، اریزوپلوتریکس روزیوپاتیه و کلبسیلا نومونیه
این آنتی بیوتیک جهت درمان عفونتهای دستگاه ادراری حاصل از آئروباکترآئروژنز و اشریشیاکلی، درمان برخی نمونه های حاد سالمونلوز و عفونتهای استافیلوکوکی مقاوم استفاده می شود. همچنین در درمان عفونت درماتوفیلوزیس اسب نیز موثر است. (فقیهی،1372 )
این دارو در اشکال اسپری و قطره های چشمی کاربرد دارد. به دلیل سمیت بالقوه، مقاومت باکتریایی و وجود داروهای موثر دیگر مثل سفالوسپورین ها، کمتر به عنوان داروی سیستمیک به کار می رود. از اسپری آن بیشتر برای عفونت جلدی و ثانویه از جمله درماتیت های انگلی و گندیدگی سم در دام بزرگ استفاده می شود. به منظور پیشگیری و درمان زخم های ورم پستان و دهان و زخم های باز مثل آبسه، بریدگی ها، فیستول و عفونتهای بعد از عملیات جراحی از جمله رومینوتومی، قطع شاخ و اخته در کلیه حیوانات مصرف می شود. شکل قطره ی آن بطور موضعی در درمان عفونتهای چشمی به جز عفونت های چشمی کلامیدیایی استفاده می شود. (قمریان، 1382)
خصوصیات شیمیایی: کلرامفنیکل در حال حاضر به صورت سنتزی ساخته می شود. از بلور های کشیده و سوزنی تشکیل شده که بیرنگ تا خاکستری و یا زرد بسیار کمرنگ هستند. به مقدار زیاد در الکل محلول بوده ولی حلالیت آن در آب کم است و در دمای 25 درجه سانتی گراد 5/2 میلی گرم آن در 1 میلی لیتر آب حل می شود و حلالیت نسبی آن 5/5 است.
دو نمک پالمیتات و سوکسینات آن سنتز می شود. پالمیتات کلرامفنیکل به صورت پودر کریستالی بدون بو و سفید رنگ با طعم ملایم و خفیف است که در آب حل نمی شود و در الکل قابل حل است. کلرامفنیکل سدیم سوکسینات به صورت پودر زرد روشن است که به خوبی در آب و الکل حل می شود.
کپسول ها و قرصهای کلرامفنیکل باید در بسته های محکم و دمای 30- 15 درجه سانتی گراد نگهداری شود. ترکیبات خوراکی پالمیتات کلرامفنیکل باید در دمای اتاق و دور از نور و یخ زدگی نگهداری شود. نمک سوکسینات آن جهت محصولات تزریقی باید در دمای زیر 40 درجه نگهداری شود و بعد از اضافه شدن آب به آن تا 30 روز در دمای اتاق و تا 6 ماه در صورت یخ زدن قابل استفاده است و در صورت مشاهده کدورت در ترکیب باید دور ریخته شود.
ترکیب شیمیایی کلرامفنیکل سدیم سوکسینات با ترکیباتی مانند هیدروکلرید کلرپرومازین، گلیکوپیرولات، متوکلروماید، اکسی تتراسایکلین، پلی میکسینB پروکلورپرازین، پرومتازین و نکومایسین تداخل شیمیایی داشته و نباید در یک سرنگ کشیده شود. سازگاری شیمیایی به عواملی مانند PH، غلظت، دما و حلال بستگی دارد.( پلمپ12،2008)

فرمول ساختمانی کلرامفنیکل

اولین بار کارتن13 تاثیر بهداشتی آنتی بیوتیک را گوشزد نمود و ثابت کرد که برخی از امراض گوارشی خوک را می توان با اضافه کردن مواد آنتی بیوتیک به غذا درمان نمود و به این وسیله سرعت رشد حیوان را افزایش داد.
کاربرد آنتی بیوتیک ها
1- درمان بیماری های عفونی
2- پیشگیری از بیماری های عفونی
3- به عنوان محرک رشد و اصلاح کیفیت غذا ،به صورت مکمل های غذایی
4- افزایش ضریب جذب برخی از ترکیبات غذایی مثل اسید های آمینه ضروری

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید